Trà Xanh

Phân loại khoa học

Giới (regnum) Plantae
Bộ (ordo) Ericales
Họ (familia) Theaceae
Chi (genus) Camellia
Loài (species) C. sinensis

Tên khoa học

Camellia sinensis

Tên tiếng Việt

Chè, Trà xanh

Trà xanh được biết đến là một loại thức uống giải khát, thanh nhiệt cơ thể. Tuy nhiên, ít ai biết loại dược liệu này còn có rất nhiều công dụng trị bệnh hiệu quả. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc có thêm thông tin hữu ích về loại cây này để ứng dụng vào trong đời sống một cách tốt nhất.

1. Đặc điểm cây trà xanh 

Trà xanh còn có tên gọi khác là chè xanh, tên khoa học: Camellia sinensis, thuộc họ chè (danh pháp khoa học là: Theaceae). Đây là loài thực vật thân nhỡ, chiều cao của cây từ 5 đến 6m, một số cây có thể phát triển đến 10m.

Ngọn lá trà xanh 
Chè xanh thường mọc thành từng bụi, phân thành nhiều nhánh

Chè xanh thường mọc thành từng bụi, phân thành nhiều nhánh, phần thân và cảnh màu nâu, một số cành non có màu xanh lục. Lá chè mọc so le, phiến lá hình trứng, có răng cửa ở phần viên lá, hai mặt nhẵn.

Hoa chè xanh có màu trắng, nhị vàng, mọc ở kẽ lá, có mùi thơm thanh mát, rất dễ chịu. Quả chè thuộc dạng quả nang, có 3 ngăn, quả hình tròn, màu xanh đậm, khi chín sẽ chuyển sang màu nâu đen.

2. Phân bố

Trà xanh phân bố ở nhiều quốc gia khu vực Châu Á như: Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc…Ở nước ta, trà xanh được trồng nhiều ở Thái Nguyên, Lâm Đồng, Tuyên Quang, Hà Giang.

3. Thành phần hóa học trà xanh

Trong lá chè xanh có chứa nhiều thành phần hóa học có lợi cho sức khỏe của con người, cụ thể gồm có:

Trong lá chè xanh có chứa nhiều thành phần hóa học có lợi cho sức khỏe

  • Flavonoid, saponin triterpen, tanine, quercetin, caffeine, tinh dầu.
  • Acid ascorbic (vitamin C), riboflavin (vitamin B), acid malic, carotene, theophylline, kaempferol, xanthin, acid oxalic…

4. Công dụng của trà xanh 

Trong Đông Y, trà xanh là dược liệu có công dụng lợi tiểu, thanh nhiệt, định thần, giải khát, làm mát cơ thể, tiêu cơm. Lá trang xanh được sử dụng để điều trị một số bệnh như: tả ly, mụn nhọt, rối loạn tâm trí, chóng mặt, ăn không tiêu.

Trong y học hiện đại, lá trà xanh mang đến nhiều công dụng chữa bệnh như:

  • Cầm tiêu chảy: trong lá chè xanh có chứa chất tannin, khi tiếp xúc với niêm mạc đường ruột sẽ làm giảm quá trình hấp thụ chất sắt và canxi, từ đó giúp hỗ trợ điều trị bệnh tiêu chảy hiệu quả.
  • Giảm nguy cơ ung thư: thành phần hóa học của lá trà có chứa nhiều chất chống oxy hóa ( carotene, quercetin, flavonoid, vitamin C, EGCG) có tác dụng tiêu diệt các gốc tự do, cải thiện chức năng của hệ miễn dịch, bảo vệ tế bào khỏi những tác nhân gây hại.
Thành phần của trà xanh
Thành phần trà xanh rất tốt cho sức khỏe
    • Ngăn ngừa bệnh tim mạch: nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao mà trà xanh có công dụng làm sạch máu, giảm lượng choletsterol trong cơ thể. Duy trì thói quen sử dụng trà xanh mỗi ngày sẽ giúp bảo vệ sức khỏe, ngăn ngừa các bệnh về tim mạch.
  • Chống lão hóa: Chất polyphenol trong lá trà xanh có tác dụng chống lại các gốc tự do – một trong những nguyên nhân chính gây qua quá trình lão hóa của cơ thể.
  • Duy trì xương khớp khỏe mạnh: Với hàm lượng florua cao, trà xanh có tác dụng bảo vệ hệ thống xương khớp, hỗ trợ kiểm soát các triệu chứng viêm khớp mãn tính như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp,…
  • Tăng cường trí nhớ: Thành phần Catechin và các chất chống oxy hóa trong lá trà xanh có công dụng kích thích não bộ, chống lại các gốc tự do, giúp phòng chống các bệnh về thoái hóa thần kinh như bệnh Alzheimer, bệnh Parkinson.
  • Bảo vệ gan: Catechin, Vitamin C và khoáng chất trong trà xanh có công dụng làm giảm lượng chất béo triglyceride, giúp ổn định chỉ số men gan.
  • Kiểm soát huyết áp: Uống lá trà xanh mỗi ngày có tác dụng kiểm soát hormone engiotensin, hạn chế tình trạng gây co mạch máu và làm tăng huyết áp.
  • Ngăn ngừa biến chứng của bệnh tiểu đường: Thành phần Polysaccharides và polyphenol trong trà xanh có công dụng làm giảm lượng đường huyết, hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường hiệu quả, ngăn ngừa các biến chứng của bệnh tiểu đường type II.
  • Giảm nguy cơ mắc bệnh viêm nhiễm: Trà xanh chứa vitamin C, flavonoid và polyphenol có tác dụng kháng viêm, tăng cường hệ miễn dịch, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm hô hấp.
  • Hỗ trợ điều trị bệnh hen suyễn: Trong lá trà xanh có chứa hoạt chất Theophyllin có tác dụng làm giãn cơ trơn phế quản, từ đó giúp hỗ trợ làm giảm các biểu hiện của hen suyễn cấp tính.
  • Giảm nguy cơ sâu răng: lượng tinh dầu trong lá trà xanh có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn,  ngăn ngừa sâu răng, khử mùi hôi ở răng miệng rất hiệu quả. Đặc biệt, chất  florua trong loại lá này có khả năng làm răng trắng sáng và chắc khỏe hơn.

5. Một số lưu ý khi sử dụng trà xanh 

Trà xanh mang đến nhiều công dụng tốt cho sức khỏe, tuy nhiên để đảm bảo an toàn và mang lại hiệu quả cao nhất bạn cần lưu ý một số vấn đề sau:

Trà xanh chữa bệnh
Lá trà xanh mang đến nhiều công dụng chữa bệnh
  • Không dùng chè xanh lúc bụng đang đói vì trong thành phần của chè xanh có chứa làm lượng lớn caffeine, nếu uống lúc đói có thể gây nên tình trạng cồn cào, hoa mắt, chóng mắt.
  • Chất tannin có trong lá trà xanh có thể làm giảm khả năng hấp thụ sắt và chất lượng dinh dưỡng trong thực phẩm, dễ gây nên táo bón nếu uống quá nhiều.
  • Chè xanh giúp kích thích thần kinh nên không nên uống trước khi đi ngủ vì có thể khiến bạn trằn trọc cả đêm.
  • Phụ nữ mang thai, người thiếu máu không nên sử dụng trà xanh.

Trà xanh – loài cây quen thuộc ở các vùng quê Việt Nam mang đến nhiều công dụng tốt cho sức khỏe người dùng. Cùng lưu lại những kiến thức hữu ích để ứng dụng vào trong cuộc sống, giúp bạn bảo vệ và nâng cao sức khỏe mỗi ngày tốt hơn.